@Observable va reference turlari bilan @State

Hozirgacha siz boshqargan holatlar (state) kichik va oddiy edi — hisoblagich, toggle yoki matn maydoni. Ammo haqiqiy ilovalarda real ma'lumotlar mavjud: vazifalar ro'yxati, foydalanuvchi profili yoki o'nlab elementlarga ega savatcha. Bularning barchasini view ichidagi @State xususiyatlariga tiqishtirish kodni tezda chalkashtirib yuboradi. Yechim — ma'lumotlaringizni alohida sinfga (class) ko'chirish va SwiftUI-ni o'sha sinfni kuzatishga majbur qilishdir.

Avvalgi (@State va @Binding) darslarida siz holatga to'g'ridan-to'g'ri view ichida egalik qildingiz. Bu mahalliy UI holati uchun juda mos keladi — masalan, ekran ochilganmi yoki yo'qmi, foydalanuvchi maydonga nima yozayotgani va hokazo. Ammo ilovangizning haqiqiy ma'lumotlar modelini ifodalovchi har qanday narsa view'dan tashqarida, aniq vazifalarga ega o'z sinfida yashashi kerak. Bu real ilovalar yaratish sari qo'yilgan katta qadamdir.

Ushbu darsning oxirida siz kuzatiladigan ma'lumotlar modelini yaratish uchun @Observable makrosidan (iOS 17+) qanday foydalanishni, view ichida ushbu modelning nusxasini saqlash uchun @State-dan qanday foydalanishni hamda mavjud kodlarda uchraydigan eski @ObservableObject va @StateObject patternlarini qanday tanib olishni bilib olasiz.

Swift-da yangimisiz? Ushbu darsda sinflar (classes) — Swift dasturlash tilining asosiy tushunchasi bilan tanishamiz. Agar sinf nimaligini yoki uning struct'dan qanday farq qilishini bilmasangiz, mustahkam poydevor uchun Swift bo'limidagi darslar seriyasini ko'rib chiqishingizni maslahat beramiz. Sinf va struct farqini yaxshi tushunish juda muhim.

Holatni model sinfiga ko'chirish (lifting State)

Mana o'sha model va hisoblagich view misoli:

@Observable patternlari (Patterns)

@Observable (zamonaviy, iOS 17+)

@Observable
class UserProfile {
    var name = "Chris"
    var isPremium = false
}

struct ProfileView: View {
    @State private var profile = UserProfile()

    var body: some View {
        Text("Hello, \(profile.name)")
    }
}

@Observable yordamida har bir saqlanadigan xususiyat avtomatik ravishda kuzatiladi. SwiftUI faqat o'zgargan xususiyatni haqiqatda o'qigan view'larnigina qayta chizadi — bu eski yondashuvga qaraganda ancha samaralidir.

@ObservableObject (eski pattern)

// Eski yondashuv — sinf ObservableObject protokoliga mos kelishi kerak
class UserProfile: ObservableObject {
    // @Published o'zgarganda qayta chizishni boshlaydigan har bir xususiyatni belgilaydi
    @Published var name = "Chris"
    @Published var isPremium = false
}

struct ProfileView: View {
    // @StateObject obyektni yaratadi va unga egalik qiladi
    @StateObject private var profile = UserProfile()

    var body: some View {
        Text("Hello, \(profile.name)")
    }
}

Siz ushbu patternga darsliklarda va iOS 16 yoki undan eski versiyalarga mo'ljallangan loyihalarda tez-tez duch kelasiz. Konseptlar bir xil — shunchaki qo'lda ko'proq yozish kerak. @Published xususiyati @Observable avtomatik qiladigan ishni bajaradi, @StateObject esa sinflar uchun @State muqobilidir.

Modelni bolalar view'lariga o'tkazish (passing a model)

@Observable
class CartModel {
    var items: [String] = []

    func addItem(_ item: String) {
        items.append(item)
    }
}

struct ShopView: View {
    @State private var cart = CartModel()

    var body: some View {
        VStack {
            // Ikkala bolaga ham bitta cart modelini o'tkazamiz — ular bir xil nusxani baham ko'rishadi
            ProductListView(cart: cart)
            CartSummaryView(cart: cart)
        }
    }
}

struct ProductListView: View {
    // Bola view-da @Observable uchun hech qanday wrapper kerak emas — shunchaki oddiy xususiyat
    var cart: CartModel

    var body: some View {
        Button("Add Item") { cart.addItem("Widget") }
    }
}

Sinflar reference type (ko'rsatkich turi) bo'lganligi sababli, ProductListView ham, CartSummaryView ham bir xil CartModel nusxasiga ishora oladi. Biror bola element qo'shganda, boshqa bola o'zgarishni avtomatik ravishda ko'radi. Hech qanday binding kerak emas — ular bitta obyektni baham ko'rishmoqda.

iOS versiyasi eslatmasi: @Observable iOS 17+ talab qiladi. Eski iOS versiyalarini qo'llab-quvvatlash uchun: sinfda @ObservableObject, har bir kuzatiladigan xususiyatda @Published, view-da esa @State o'rniga @StateObject ishlating. Konsept bir xil — shunchaki yozilishi murakkabroq.

Tezkor ma'lumotnoma

Topshiriq: model bilan to-do ro'yxati

TaskModel nomli @Observable sinf yarating, unda var tasks: [String] = [] xususiyati va addTask(_ task: String) metodi bo'lsin. TaskListView view'ida ushbu modelni @State sifatida saqlang. Foydalanuvchi yangi vazifani yozishi uchun @State private var newTask = "" o'zgaruvchisiga bog'langan TextField-dan foydalaning. Yangi vazifani qo'shadigan va kiritish maydonini tozalaydigan tugma yarating. Vazifalarni List yordamida ekranga chiqaring. Har safar yangi vazifa qo'shilganda ro'yxat jonli ravishda yangilanishi kerak.

Maslahat: Ro'yxatni chizish uchun List(model.tasks, id: \.self) { task in Text(task) } patternidan foydalaning.