Swiftda Characters va Strings

Character — bu bitta belgidan iborat matnni ifodalovchi ma'lumot turi ("a", "@", "5" va hokazo).

Swiftda Character turidagi o'zgaruvchilarni yaratish uchun Character kalit so'zidan foydalanamiz. Masalan:

Swift•

Character yaratish

// character o'zgaruvchi yaratish
var letter: Character = "H"
print(letter)  // H

var symbol: Character = "@"
print(symbol)  // @

Yuqoridagi misolda biz letter va symbol nomli ikkita Character o'zgaruvchini yaratdik. Ularga mos ravishda "H" va "@" qiymatlari berilgan.

Character turidagi o'zgaruvchiga bir nechta belgi ("abc") berilsa, xatolik yuz beradi.

String

Swift'da String matnli ma'lumotlarni saqlash uchun ishlatiladi.

String o'zgaruvchi yaratish uchun String kalit so'zidan foydalanamiz:

Swift•

String yaratish

// string o'zgaruvchilar yaratish
let name: String = "Swift"
print(name)

let message = "I love Swift."
print(message)

let message = "I love Swift." satrida String kalit so'zi ishlatilmagan. Chunki Swift qiymatga qarab o'zgaruvchi turini o'zi aniqlaydi.

Swift'da stringlar va characterlar ikki tirnoq (" ") bilan yoziladi.

String amallari

Swift String turi matn bilan ishlash uchun ko'plab funksiyalarni taqdim etadi.

1. Ikki stringni solishtirish

== operatori ikki string teng bo'lsa true, teng bo'lmasa false qaytaradi.

Swift•

Stringlarni solishtirish

let str1 = "Hello, world!"
let str2 = "I love Swift."
let str3 = "Hello, world!"

print(str1 == str2)
print(str1 == str3)

2. Ikki stringni qo'shish

Stringlarni birlashtirish uchun append() metodidan foydalanish mumkin.

Swift•

append() metodi

var greet = "Hello "
var name = "Jack"

greet.append(name)
print(greet)

`+` va `+=` bilan qo'shish

Swift•

+ va += operatorlari

var greet = "Hello, "
let name = "Jack"

var result = greet + name
print(result)

greet += name
print(greet)

greet let bo'lsa, += ishlamaydi, chunki u qiymatni o'zgartiradi.

3. String uzunligini aniqlash

String uzunligini olish uchun .count xususiyati ishlatiladi:

Swift•

String uzunligi

let message = "Hello, World!"
print(message.count) // 13

.count bo'sh joylarni ham hisobga oladi.

Boshqa foydali funksiyalar

Funksiya	Ta'rif
isEmpty	String bo'sh yoki bo'sh emasligini tekshiradi
capitalized	Har bir so'zning bosh harfini katta qiladi
uppercased()	Barcha harflarni katta qiladi
lowercased()	Barcha harflarni kichik qiladi
hasPrefix()	Matn ma'lum belgilar bilan boshlanishini tekshiradi
hasSuffix()	Matn ma'lum belgilar bilan tugashini tekshiradi

Swift•

String metodlari

let text = "swift programming"

print(text.uppercased())
print(text.isEmpty)

let url = "https://swiftui.uz"
print(url.hasPrefix("https"))
print(url.hasSuffix(".uz"))

Escape sequences

Escape-sequence'lar string ichida maxsus belgilarni yozish uchun ishlatiladi.

Masalan, string ichida qo'shtirnoq ishlatmoqchi bo'lsak:

Swift•

Escape sequences

var example = "This is \"String\" class"
print(example)

var multiline = "Line 1\nLine 2\nLine 3"
print(multiline)

var tabbed = "Name:\tJohn\nAge:\t25"
print(tabbed)

Escape	Ma'nosi
`\0`	null
`\\`	backslash
`\t`	gorizontal tab
`\n`	yangi qatordan davom etish
`\"`	qo'shtirnoq

String interpolatsiyasi

\() yordamida o'zgaruvchini string ichida ishlatish mumkin:

Swift•

String interpolatsiyasi

let name = "Swift"
var message = "This is \(name) programming."
print(message)

let age = 10
let info = "\(name) is \(age) years old"
print(info)

Bu jarayon string interpolatsiyasi deyiladi.

Ko'p qatorli string (Multiline String)

Stringni bir nechta qatorda yozish uchun """ ishlatiladi:

Swift•

Multiline String

var str: String = """
Swift is awesome
I love Swift
Programming is fun
"""

print(str)

Multiline string yangi qatordan boshlanishi shart.

String obyekt yaratish

Stringni bo'sh holda ham yaratish mumkin:

Swift•

Bo'sh string yaratish

var str1 = String()
var str2 = ""
var str3 = String("")

print("str1 is empty:", str1.isEmpty)
print("str2 is empty:", str2.isEmpty)
print("str3 is empty:", str3.isEmpty)

Bu usul bo'sh string yaratadi.

📚 Masalalarni qanday yechish kerak?

✅ Namuna: 1-masala yechimi

Masala: 'Hello, Swift!' matnini qaytaring.

Bosqichma-bosqich yechim:

1-qadam: Masalani tushunish

Bizdan String turidagi "Hello, Swift!" matnini qaytarish so'ralyapti.

2-qadam: Starter kodni ko'rish

func solve() -> String {
    // String qaytaring
    return ""
}

-> String — bu funksiya String (matn) qaytarishini bildiradi.

3-qadam: Yechimni yozish

return dan keyin kerakli matnni qo'shtirnoq ichida yozamiz:

Swift•

1-masala yechimi

func solve() -> String {
  return "Hello, Swift!"
}

// Tekshirish
print(solve())

Natija: Hello, Swift! ✅

Izoh:

return "Hello, Swift!" — matnni to'g'ridan-to'g'ri qaytardik
Vergul va undov belgisiga e'tibor bering!

Xulosa

Character — bitta belgi saqlaydi
String — ko'p belgilar (matn) saqlaydi
== — stringlarni solishtirish
+, +=, append() — stringlarni birlashtirish
.count — string uzunligi
\() — string interpolatsiyasi
"""...""" — ko'p qatorli string

Keyingi mavzuda Basic Input va Output ni o'rganamiz.

String

String amallari

1. Ikki stringni solishtirish

2. Ikki stringni qo'shish

+ va += bilan qo'shish

3. String uzunligini aniqlash

Boshqa foydali funksiyalar

Escape sequences

String interpolatsiyasi

Ko'p qatorli string (Multiline String)

String obyekt yaratish

📚 Masalalarni qanday yechish kerak?

✅ Namuna: 1-masala yechimi

Bosqichma-bosqich yechim:

Xulosa

`+` va `+=` bilan qo'shish